Türkiye-Azerbaycan arasındaki TANAP sistemi Hakkında Anlaşma ile TANAP Sistemine İlişkin Mutabakat Zaptının Onaylanmasına ilişkin iki kanun kabul edildi. TANAP’a ilişkin Ev Sahibi Hükümet Anlaşması’ndaki değişiklikler, 10 Eylül’de Meclis’te onayladı.
1 Ekim’e kadar tatile giren TBMM’nin son mesaisi Türkiye ile Azerbaycan arasında imzalanan anlaşmalar oldu. Türkiye-Azerbaycan arasındaki Trans-Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Sistemi Hakkında Anlaşma ile Türkiye-Azerbaycan Arasında Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Sistemine İlişkin Mutabakat Zaptının Onaylanmasına ilişkin iki kanun kabul edildi. Muhalefetin de destek verdiği kanunun TBMM Genel Kurulu’ndaki görüşmelerinde Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, TANAP hakkında bilgiler verdi.
BARIŞIN GEREKÇESİ
Türkiye’nin, üzerinden geçecek boru hatlarını artırması ve bunları doğru şekilde projelendirdiği kadar güçleneceğini vurgulayan Bakan Yıldız, “Türkiye Rusya Federasyonu’yla, Azerbaycan’la, İran’la, mümkün olabildiği kadar Türkmenistan’la ve Irak’la beraber bu projeleri geliştirecektir. Suriye rejiminin son yaşattığı hadiseler haricinde Mısır’dan gelen doğal gaz boru hattının, Suriye üzerinden Türkiye’ye bağlanması projesi de bu projelerin arasındadır. Tabii ki bundan yararlanacak olanlar, o ülkenin halkıdır. O yüzden, biz barışın gerekçesi olarak, doğal gaz ve petrol projelerini geliştirmeye gayret ediyoruz. TANAP bunlardan bir tanesi” dedi.
20 EYLÜL’DE TEMEL ATARAK PROJE BAŞLAYACAK
Yıldız, TANAP’ın özellikle Hazar bölgesinde bulunan 468 kilometrekarelik bir ruhsat alanında Şahdeniz-2 adlı projeden üretilecek gaz ile ilgili Azerbaycan’dan başlayan ve İsviçre’ye varıncaya kadar devam eden boru hatlarıyla birlikte gerçekleştirilecek bir proje olduğunu belirterek, projenin toplam tutarının 45 milyar dolar olduğunu ifade etti. Yıldız, “Biz bu projeyle beraber ne yaptık? Özellikle Şahdeniz’deki 468 kilometrekare dahilinde olan bütün alanlardaki projelere ortak olduk. Yüzde 9’daki hissemizi TANAP vesilesiyle yüzde 19’a çıkarttık. Bu her birimizin iftihar edeceği bir projedir ve 1 milyar 450 milyon dolara yüzde 10 hissesini aldığımız işin, hemen ertesi hafta 1 milyar 600 milyon dolara, bir ay sonra da ‘2 milyar dolara bize bu hisseyi devredin bu para karşılığında.” demiş oldukları bir projeden bahsediyoruz” diye konuştu. Yıldız, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Biz yüzde 19’a çıkarttıktan sonra hisselerimizi TANAP’taki hisselerimizi de artırdık. Yüzde 20’den yüzde 30’a çıkarttık ve yüzde 5’inin finansmanını da SOCAR şirketi tarafından sağlanacak. Biz buradan gelecek gazın 6 milyar metreküplük kısmını yurt içinde kullanacağız. Ne zaman? 2019 yılından sonra. 2018’in sonunda inşallah bu proje tamamlanmış olacak ama zincirin halkaları gibi, herhangi bir halkanın eksik kalması hâlinde 45 milyar dolarlık yatırım tamamlanmış olmayacak. O yüzden gerek Azerbaycan’daki, gerek Gürcistan’daki, gerekse bizden sonra Yunanistan ve İtalya’daki yatırımlar da aynı şekilde bizi ilgilendiriyor. Bu projenin Türkiye ayağının da başarıya ulaşması için 2015’in Mart ayında inşallah TANAP’taki temel atmayı burada sağlayacağız. 20 Eylül’de de, hemen yaklaşık on gün sonra da bizim Güney Kafkasya Boru Hattı dediğimiz, TANAP’ı besleyen boru hattının temeli atılacak Bakü’de. İnşallah Sayın Başbakanımızla beraber, ona refakatle orada bu törene katılacağız ve projeyi başlatmış olacağız.”
AB ÜLKELERİ İÇİN DE ÖNEMLİ
Bu projenin yalnızca Türkiye’nin değil aynı zamanda Avrupa Birliği üyesi ülkelerin doğal gazdaki arz güvenliğiyle alakalı probleminin çözümünün de bir parçası olacağını anlatan Yıldız, “Bu çok önemli bir yapı, Türkiye her ne kadar enerji başlığını açmamış olsa da fiili durumu evrak durumunun çok önünde gitmektedir. Yaklaşık 450 bin nüfuslu Güney Kıbrıs yerel yönetiminin koyduğu siyasi şerh diğer 27 ülkeyi bağlamıştır ama bu Avrupa Birliği’nin duruşunu aslında bizim enerji sektörüyle alakalı yapılanmamız karşısında çok tutarlı bulmadığımızın da resmidir” dedi.
HAZİNE’DEN 1 DOLAR HARCANMAYACAK
TANAP’ta kullanılacak boruların büyük kısmının Türkiye’den sağlanmasını istediklerini de belirten Yıldız, buna ilişkin çalışmaların da sürdüğünü söyledi. Yıldız, mühendislik çalışmalarının başladığını, güzergah çalışmalarının bittiğini vurgulayarak, “Kamulaştırmalarla alakalı bin 800 kilometre kamulaştırma 5 ayrı noktadan devam ediyor. 19 ilimizden geçecek, 5 bine yakın kişi çalıştıracağız, tamamen finansmanı ulaslararası firmalar tarafından yapılacak bir projeden bahsediyoruz. Türkiye kendi öz kaynaklarından, Hazine’den, Maliye’den 1 dolar harcanmayacak” dedi.
EN PAHALI DOĞALGAZ İRAN’DAN
Azerbaycan doğalgazının Türkiye’nin aldığı en pahalı doğalgaz olmadığını vurgulayan Bakan Yıldız, “Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin aldığı en pahalı doğalgaz, İran’dan aldığı doğalgazdır. Ve bununla alakalı itirazlarını ortaya koymuştur. İranlı meslektaşlarımızla yaptığımız toplantılarda sonuç alacak ve direkt doğalgaz fiyatını indirecek bir noktaya gelinememiştir. O yüzden uluslararası tahkim kuralları işletilmiştir ” dedi. Uluslararası piyasalarda ticari sır olarak saklanan fiyatların bazı basın yayın organlarında ilan edildiğini belirten Yıldız, “Bizlerin telaffuz etmesi uluslararası anlaşmalara aykırıdır. Bu gizemli oluşu, gizli olduğu ile alakalı bir konu değildir. Uluslararası bir nezakettir. İran tahkimi nihayetlenmek üzeredir. Son nihai toplantı bu ay içinde yapılacaktır. Yıl sonuna kadar da İran ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti arasındaki doğalgaz fiyatıyla alakalı anlaşmazlık İnşallah bir noktaya bağlanacaktır” diye konuştu.
SİYASİ FİZİBİLİTE YERİNE GELMEDEN
Güney Akdeniz projesine de değinen Yıldız, siyasi fizibilite yerine gelmeden ekonomik fizibilitelerin konuşulmasının doğru olmayacağını söyledi. Yıldız, “Orada bir insanlık dramı yaşandı. Bu insanlık dramıyla alakalı İsrail’in bu konuyu nasıl telafi edeceği ve Güney Kıbrıs’ın da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’yle alakalı her çıkan kaynağın, tabii kaynaklarını, doğal kaynaklarını nasıl paylaşacağını uluslararası arenaya mutlaka söyleyeceklerdir. KKTC’de -ki buna karar verecek olan yine KKTC Meclisidir- herhangi bir kaynağın çıkarılması halinde, orada petrol veya doğal gazın bulunması halinde Güney Kıbrıs’la bunu paylaşacaklarını beyan etmişlerdir. Bu önemli bir açılımdır. Güney Kıbrıs yerel yönetiminde çıkan kaynakların Kuzey’le, KKTC’de çıkan kaynakların da Güney’le paylaşılması esas alınmıştır. O yüzden Türkiye tutarlı enerji politikaları ve stratejilerine devam edecektir ve özellikle ithal kaynakların azaltılması ve yerli kaynaklar elde edilmesiyle alakalı yapılanmayı hep beraber inşallah sürdürecektir” diye konuştu.
NÜKLEER SANTRALLERİ SAVUNDU
Muhalefetin eleştirdiği nükleer santralleri de savunan Bakan Yıldız, dünyadaki 442 santralin yarısının ABD, Fransa ve Japonya’da kurulu olduğunu kaydetti. “Herhalde özgürlükler açısından, insan sağlığı açısından bizden daha az önem veren ülkeler değil bunlar” diyen Yıldız, kamuoyunu doğru bilgilendirmekten yana olduğunu söyledi. Yıldız, “Doğru bilgilendirdiğimiz kadar bunların tercih edileceğine de inanıyorum. Ama şunu da söylemem lazım, nükleer santrallarının ithal yakıt oranı diğerlerinden daha fazla değildir. Güneş, yağmur, jeotermal Allah’ın bize verdiği kaynaklardan. Ama nükleer santralları kurmuş olmamız halinde, her bir nükleer santral devreye girmiş olması halinde hem Sinop hem de Mersin 7.2 milyar dolarlık daha az doğalgaz ithal edeceğiz. Çünkü biz kuracağımız nükleer santralı Atatürk Barajı’nın yerine kullanmayacağız, Boyabat’daki HES’in yerine kullanmayacağız” dedi.
Kaynak: EnerjiMagazin
