“Fortune 500’ün Hedefi, İklim Ve Temiz Enerji”

1

Temmuz ayında dünyanın önde gelen sıralamalarından biri olan Fortune 500 listeleri açıklandı. Dünya sıralamasında sadece Koç Holding ile listede yer alan Türkiye’nin ülke içindeki 500 sıralamasında TÜPRAŞ zirvedeki yerini alırken ilk 10 şirketin 7’sinde her zamanki gibi enerji ve petrol sektörü var. Küresel listenin en dikkat çeken yanı, Fortune 500’de yer alan şirketlerin yarısının iklim ve temiz enerji hedefleri ile hareket etmeye başlamış olması ve bu şirketlerin çoğunun enerji dışı sektörlerden olması.*

Dünyanın önde gelen ekonomi yayınlarından Fortune dergisi, en çok gelir elde eden firmaların yer aldığı küresel 500 şirket listesini açıkladı. Dünya sıralamasının zirvesinde 485 milyar dolarlık satış geliriyle ABD’li süpermarket zinciri WalMart yer aldı. Listeye 465’inci sıradan giren Koç Grubu 23 milyar 456 milyon dolarlık satış geliriyle 463’üncü sıraya yerleşti ve listedeki tek Türk şirketi oldu. Dünyadaki 500 devin kârı 1.5 trilyon dolara ulaşırken şirketler toplam 67 milyon kişiye istihdam sağlıyor. İnovasyon, dijital teknolojiler, telekomünikasyon ve enerji teknolojileri alanındaki çalışmalar ile dikkat çeken listenin zirvesindeki firmalardan Apple, en karlı firma olarak öne çıkıyor.

Walmart, Apple, Google, İsveç kökenli uluslararası mobilya ve gıda mağazası IKEA, ABD’li bir diğer market zinciri Target, tesislerindeki güneş ve rüzgar enerjisi kapasiteleri ile de listenin zirvesindeki kurumsal şirketler. Target, 2016 yılında tesislerinde yaklaşık 70 megawatt’lık güneş paneli kurdu. Şirket şimdi 300 ayrı tesisatta çalışan 147 megawatt güneş paneline sahip. Walmart, 364 farklı lokasyonda 145 megawatt güneş paneline sahip. Hesaplamalar, her hafta ABD nüfusunun %2’sinin güneş enerjisiyle çalışan bir Walmart’ı ziyaret ettiğini gösteriyor. ABD’deki IKEA mağazalarının %90’ında güneş panelleri kullanılıyor.

Bu yılki Fortune 500 listesinde Çinli şirketlerin küresel anlamda artan etkileri dikkat çekti. Toplam 116 Çinli şirket Fortune 500 listesinde yer alırken ilk 5’te de 3 Çinli firma var. 2014 yılından bu yana ilk sırada yer alan WalMart’ı Çin’in enerji şirketi State Grid 315.1 milyar dolarla ve yine Çinli Sinopec Group 267.5 milyar dolarla takip etti. İlk 10 arasında yer alan diğer şirketler şöyle: China National Petroleum (262.7 milyar dolar), Toyota Motor (254.6 milyar dolar), Volkswagen (240.2 milyar dolar), Royal Dutch Shell (240 milyar dolar), Berkshire Hathaway (223 milyar dolar), Apple (215 milyar dolar) ve Exxon Mobil (205 milyar dolar) oluşturdu.

“Çin’in dünya pazarındaki yükselişi devam ediyor”

2003 yılından bu yana Fortune 500 listesinde yer alan Çin’in bu yılki yeni firmaları arasında Alibaba, Tencent ve benzeri şirketler olmak üzere çoğunlukla özel şirketler yer alıyor. Analistler daha fazla sayıda Çinli özel girişimin listeye girmesini, özel sektörün Çin ekonomisindeki konumunun gelişmeye devam ettiği ve bu şirketlerin ülkenin ekonomik yeniden yapılandırılmasının itici gücü haline gelmesi şeklinde yorumluyor. Çin’in dünya pazarındaki kaynak tahsisindeki belirleyici rolü, piyasa ortamını sürekli iyileştirmesi ve optimizasyonu ile önümüzdeki yıllarda giderek daha fazla Çinli özel girişimin Global 500’de olacağı öngörülüyor.

“Dünya devleri iklim ve temiz enerji hedeflerine sahip”

ABD’deki en büyük şirketlerin iklime, yenilenebilir enerjiye ve enerji verimliliğine yönelik çabaları 2014 yılına göre %5 artış göstererek hız kazandı. WWF’ye göre temiz enerji eylemleri şirketlerin yılda 3,7 milyar dolar tasarruf ederek 45 kömür ile çalışan elektrik santralinin yarattığı yıllık hava kirliliğini önlüyor.

Fortune 100 şirketlerinin %63’ü bir veya daha fazla temiz enerji hedefi belirlemiş durumda. Fortune 500 şirketlerinin neredeyse yarısı da (yüzde 48) en az bir iklim ya da temiz enerji hedefine sahip. Dünya devi önemli sayıda şirketin, %100 yenilenebilir enerji ve sıcaklık artışını iki derece Celsius’un altına düşürmek için küresel hedefler doğrultusunda çalıştığı görülüyor.

Dünya devi WalMart hakkında ilginç bilgiler:

·         Walmart 2014 yılında 485,7 milyar $ gelir elde ederek 103 milyar dolar ile Exxon Mobil’i 2. sıraya attı.

·         Walmart bir ülke olsaydı, satışları dünyadaki GSYİH sıralamasında 28. sıraya yerleşebiliyor; Norveç’in hemen arkasında ve Avusturya’nın önünde.

·         Walmart’ta her yıl ortalama 1 milyar adet muz satıyor.

·         Walton ailesi Walmart’ın stokunun yaklaşık %50’sine sahip ve dünyanın en zengin ailelerinden biri.

·         2014 yılında göreve başlayan Walmart CEO’su Doug McMillon, kurucu Sam Walton’dan bu yana şirketin başında gelen en genç CEO.

·         Walmart 2.3 milyon çalışanla dünyanın en büyük özel işgünü savunurken

·         Walmart’ın en büyük işleri genç spor giyimi, Cadılar Bayramı şekerlemeleri ve iplik üretimi.

·         Şirketin adı sosyal medyada her gün 60.000’den fazla yer alıyor.

·         Walmart 27 ülkede yaklaşık 11.000 mağazaya sahiptir. Ayrıca 2,3 milyon çalışan ile ABD Savunma Bakanlığı ve Çin ordusu sonrasında dünyanın en büyük işvereni konumunda.

 Fortune 500 Türkiye’deki şirketlerin tamamı Walmart etmiyor”

3 Temmuz’da açıklanan Fortune Türkiye 500 listesine göre, Türkiye’nin en büyük 10 şirketi arasındaki 7 petrol ve enerji şirketi geleneği bozmayarak en yüksek geliri elde etti. Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ), bu yılın listesinde 1 numarada yer alırken 2016 yılında net satış geliri 34.85 milyar TL (9.89 milyar dolar) olarak açıklandı. Enerji Piyasaları İşletme A.Ş (EPİAŞ) 32,97 milyar lira ile ikinci sırada yer alırken (9.36 milyar dolar), bunu 30.79 milyar liralık gelir ile (8.74 milyar dolar) OMV Petrol Ofisi A.Ş. izledi. Geçen yılın bir numarasında yer alan devlet boru hattı operatörü BOTAŞ 29.68 milyar lira (9.36 milyar dolar) ve Türk Hava Yolları 29,46 milyar lira ile (8,36 milyar dolar) ilk 5’teki yerlerini aldı. OPET Petrol, 20,53 milyar lira ile (5,83 milyar $) altıncı sırada, TETAŞ 16,89 milyar lira (4.79 milyar dolar) ile dokuzuncu, SHELL & TURCAS ise 16,82 milyar lira ile (4,44 milyar $) 10’uncu sırada yer aldı.

 

 

 

Listede yer alan 500 şirketin toplam net satışları yüzde 9,4’lük artışla 930 milyar 885 milyon liraya yükseldi. Şirketlerin net kârı yüzde 48,5 oranında artarak 42 milyar 548 milyon liraya yükseldi. Fortune 500 Türkiye şirketlerinin tamamı Fortune 500 ABD sıralamasında ABD listesinin ilk sırasında bulunan WalMart’ın net satışlarına ulaşamıyor ve ancak ikinci sıraya ulaşabiliyor. WalMart’ın net satışları 485,8 milyar dolar ve Türkiye’nin en büyük 500 şirketinin net satışlarının toplamı WalMart’ın yüzde 63’üne denk düşüyor.

 

 

“23,5 milyar dolarlık firmadan temiz enerji için örnek yatırım”

“Alibaba, Fortune 500’de Çin’in bu yılki yeni firmaları arasında yer alıyor. 23,5 milyar dolarlık firma yakın bir zamanda temiz enerji için örnek bir yatırım gerçekleştireceğini duyurdu. Çinli güneş enerjisi üreticisi Astronergy’nin ana şirketi olan elektrik tedarikçisi Chint Group, Alibaba’nın yeni lojistik merkezinin çatısına dev güneş enerji santrali kuracak firma olarak seçildi. 300 MW’lık 5 km²’den fazla olması planlanan çatı alanının, 2019 yılının sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.”

 

*”Bu yazı Enerji Panorama dergisinin Ağustos 2017 tarihli sayısı için özel hazırlanmış ve yayınlanmıştır. Yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Türkiye Enerji Vakfı’na aittir. Tekrar yayınlanması halinde kaynak gösterilerek bu sayfaya aktif bağlantı sağlanması zorunludur.”

Share.

About Author

Türkiye Enerji Vakfı (TENVA), enerji kaynakları, teknolojileri, politikaları ve enerji piyasalarında gerçekleşmekte olan ulusal ve uluslararası gelişmelere aktif katkı sunmak için 2012 yılında faaliyetlerine başladı. Enerji sektörüne özel Türkiye'nin ilk ve tek düşünce kuruluşu olmanın verdiği ağırlıkla çalışmalarını gerçekleştiren TENVA bünyesinde; Enerji Teknolojileri ve Sürdürülebilirlik Araştırma Merkezi, Uluslararası Enerji Politikaları ve Diplomasisi Araştırma Merkezi, Enerji Piyasaları ve Düzenleyici İşlemler Araştırma Merkezi yer almaktadır. TENVA, dünya piyasalarındaki eğilimler ve politik gelişmeler dikkate alınarak; uluslararası bir bakış ve disiplinler arası bir anlayış ile sektörü ele alıyor ve bu anlayış çerçevesinde 2013 Haziran ayından bu yana aylık olarak Enerji Panorama dergisini yayınlıyor.